Osmanlı Padişahları

---

Kuruluş Dönemi (1299 – 1453)

1. Osman Gazi (1299 – 1326)
   • Özellikleri: Devletin kurucusu. Dürüst, tedbirli, cesur ve cömert. Fakirleri doyurmayı ve giydirmeyi çok severdi.
   • Olaylar: 1302 –
     • Koyunhisar (Bapheus) Savaşı: Bizans ile ilk savaş. Halil İnalcık’a göre devletin gerçek kuruluş tarihi.
2. Orhan Gazi (1326 – 1359)
   • Özellikleri: Mavi gözlü, sarı sakallı. Merhametli, halka kendini sevdirmiş, acele etmeyen bir lider.
   • Olaylar:
     • 1326 – Bursa’nın Fethi (İlk başkent);
     • 1327 – İlk akçenin basılması;
     • 1329 – Pelekanon Savaşı;
     • 1331 – İznik’in Fethi;
     • 1335 – Karesi Beyliği’nin katılması;
     • 1352 – Çimpe Kalesi (Rumeli’ye ilk adım).
3. I. Murad – Hüdavendigâr (1359 – 1389)
   • Özellikleri: Nazik, sevimli, dâhi bir asker. Mevlevî sikkesi üzerine destar sarılı bir başlık takardı.
   • Olaylar:
     • 1361 – Edirne’nin Fethi;
     • 1362 – Yeniçeri Ocağı;
     • 1362 – Sazlıdere Savaşı;
     • 1364 – Sırpsındığı Savaşı;
     • 1371 – Çirmen Savaşı; 1389 –
     • I. Kosova Savaşı (Savaş meydanında şehit edildi).
4. I. Bayezid – Yıldırım (1389 – 1402)
   • Özellikleri: Savaşlardaki hızı nedeniyle “Yıldırım” lakabını aldı. Şiirlerinde “Yıldırım” mahlasını kullanırdı.
   • Olaylar:
     • 1390 – Anadolu Beyliklerinin katılması;
     • 1391 – İstanbul’un ilk kuşatması;
     • 1395 – Anadolu Hisarı;
     • 1396 – Niğbolu Savaşı;
     • 1402 – Ankara Savaşı (Timur’a esir düşmesi).

Fetret Devri (1402-1413): Yıldırım Bayezid’in oğulları (Musa, Süleyman, İsa ve Mehmed Çelebi) arasındaki taht mücadelesi.

5. I. Mehmed – Çelebi (1413 – 1421)
   • Özellikleri: Devletin ikinci kurucusu. Çok kuvvetli bir vücuda sahipti, bizzat 24 savaşa katıldı ve 40 yara aldı.
   • Olaylar:
     • 1415 – İzmir’in alınması;
     • 1418 – Düzmece Mustafa İsyanı;
     • 1421 – Bursa Yeşil Külliye.
6. II. Murad (1421 – 1451)
   • Özellikleri: Uzun boylu, beyaz tenli, doğan burunlu. Sakin ve dindar; Avrupalıların “istese Avrupa’yı fethederdi” dediği biri.
   • Olaylar:
     • 1444 – Edirne-Segedin Antlaşması (İlk barış);
     • 1444 – Varna Savaşı;
     • 1448 – II. Kosova Savaşı.

---

Yükselme Dönemi (1453 – 1566)

7. II. Mehmed – Fatih Sultan Mehmed (1451 – 1481)
   • Özellikleri: 7 yabancı dil bilen, bilim ve felsefeye düşkün büyük deha.
   • Olaylar:
     • 1452 – Rumeli Hisarı;
     • 1453 – İstanbul’un Fethi;
     • 1461 – Trabzon’un Fethi;
     • 1473 – Otlukbeli Savaşı;
     • 1475 – Kırım’ın Fethi;
     • 1480 – Otranto Seferi.
8. II. Bayezid (1481 – 1512)
   • Özellikleri: Dindar ve “Veli” olarak anılan, matematik ve felsefe tahsili yapmış bir padişah.
   • Olaylar:
     • 1484 – Akkerman Kalesi’nin alınması (Karadeniz Türk Gölü oldu);
     • 1495 – Cem Sultan’ın vefatı;
     • 1509 – Küçük Kıyamet (Deprem).
9. Yavuz Sultan Selim (1512 – 1520)
   • Özellikleri: Sert tabiatlı, kılıç ve okta usta. Hazinenin kapısını mühürleyen padişah.
   • Olaylar:
     • 1513 – Piri Reis haritası;
     • 1514 – Çaldıran Savaşı;
     • 1516 – Mercidabık;
     • 1517 – Ridaniye Savaşı (Hilafetin Osmanlı’ya geçişi).
10. I. Süleyman – Kanunî (1520 – 1566)
    • Özellikleri: 46 yıl ile en uzun süre tahtta kalan, adaleti ve kanunları ile tanınan “Muhibbi” mahlaslı şair.
    • Olaylar:
      • 1521 – Belgrad;
      • 1522 – Rodos;
      • 1526 – Mohaç Savaşı;
      • 1538 – Preveze Deniz Savaşı (Akdeniz Türk Gölü oldu);
      • 1566 – Zigetvar Kuşatması.

---

Duraklama ve Gerileme Dönemi (1566 – 1789)

11. II. Selim – Sarı Selim (1566 – 1574)
    • Özellikleri: İstanbul’da ölen ilk Osmanlı padişahıdır. Ordunun başında sefere çıkma geleneğinden uzaklaşmıştır.
    • Olaylar:
      • 1570 – Kıbrıs’ın Fethi;
      • 1571 – İnebahtı Deniz Savaşı;
      • 1574 – Selimiye Camii’nin tamamlanması.
12. III. Murad (1574 – 1595)
    • Özellikleri: Padişahlar içinde en âlim olanlardan biridir. Arapça ve Farsçayı çok iyi biliyordu.
    • Olaylar:
      • 1578 – Fas’ın bağlanması;
      • 1590 – Ferhat Paşa Antlaşması (Doğuda en geniş sınırlar).
13. III. Mehmed (1595 – 1603)
    • Özellikleri: Tasavvufa meraklı, Hz. Muhammed’in ismi anılınca ayağa kalkan çok saygılı bir padişah.
    • Olaylar:
      • 1596 – Haçova Muharebesi.
14. I. Ahmed (1603 – 1617)
    • Özellikleri: 14 yaşında tahta çıktı, 14 yıl saltanat sürdü. Çok dindardır.
    • Olaylar:
      • 1609-1617 – Sultan Ahmed Camii’nin inşası.
15. I. Mustafa (1617-1618 / 1622-1623)
    • Özellikleri: İki kez tahta çıktı. Dindar, sadaka vermeyi seven ama aklî dengesi nedeniyle zorlanan bir padişah.
16. II. Osman – Genç Osman (1618 – 1622)
    • Özellikleri: Latince, Yunanca gibi dilleri bilen çok yenilikçi bir lider.
    • Olaylar:
      • 1621 – Hotin Seferi (Yeniçeri Ocağı’nı kaldırma düşüncesi).
17. IV. Murad (1623 – 1640)
    • Özellikleri: Son derece güçlü, heybetli, içki ve tütünü yasaklayan kudretli lider.
    • Olaylar:
      • 1638 – Bağdat Seferi;
      • 1639 – Kasr-ı Şirin Antlaşması (İran sınırı).
18. I. İbrahim (1640 – 1648)
    • Özellikleri: Cömert ve lütufkâr. Fakirlere yardımı severdi. Hanedanın tek şehzadesi olarak tahta çıktı.
19. IV. Mehmed – Avcı (1648 – 1687)
    • Özellikleri: 7 yaşında tahta çıktı. Ava olan aşırı merakıyla tanınır.
    • Olaylar:
      • 1669 – Girit’in Fethi;
      • 1672 – Bucaş Antlaşması (Batıda en geniş sınırlar);
      • 1683 – II. Viyana Kuşatması.
20. II. Süleyman (1687 – 1691)
    • Özellikleri: 40 yıl sarayda hapis hayatı yaşadı. Dindar, merhametli ve nazikti.
21. II. Ahmed (1691 – 1695)
    • Özellikleri: Hat sanatında usta, Kur’an-ı Kerimler yazan şair ruhlu bir padişah.
22. II. Mustafa (1695 – 1703)
    • Özellikleri: “Zevk ve sefayı kendimize haram eyledik” diyerek sefere çıkan lider.
    • Olaylar:
      • 1699 – Karlofça Antlaşması (Gerileme dönemi başladı).
23. III. Ahmed (1703 – 1730)
    • Özellikleri: Lale Devri padişahı. Zarif, hassas ve matbaaya önem veren bir lider.
    • Olaylar:
      • 1711 – Prut;
      • 1718 – Pasarofça Antlaşması;
      • 1727 – İlk matbaa;
      • 1730 – Patrona Halil İsyanı.
24. I. Mahmud (1730 – 1754)
    • Özellikleri: Musiki ve tarihle ilgilenen, karakterli ve sabırlı bir lider.
    • Olaylar:
      • 1739 – Belgrad Antlaşması.
25. III. Osman (1754 – 1757)
    • Özellikleri: Müzikten nefret ederdi. Yalanı ve rüşveti sevmeyen sinirli bir yapıya sahipti.
    • Olaylar:
      • 1755 – Nuruosmaniye Camii.
26. III. Mustafa (1757 – 1774)
    • Özellikleri: Astroloji ve tarihle ilgilenen, yenilikçi ve tutumlu bir lider.
    • Olaylar:
      • 1770 – Çeşme Deniz Faciası.
27. I. Abdülhamid (1774 – 1789)
    • Özellikleri: Halkın “Veli” dediği, çok nazik ve şefkatli bir padişah.
    • Olaylar:
      • 1774 – Küçük Kaynarca Antlaşması;
      • 1780 – Büyük İstanbul yangınları.

---

Dağılma Dönemi (1789 – 1922)

28. III. Selim (1789 – 1807)
    • Özellikleri: Şair, tamburî ve neyzen. Batıcılığın yerleşmesini isteyen açık fikirli lider.
    • Olaylar:
      • 1792 – Yaş Antlaşması.
29. IV. Mustafa (1807 – 1808)
    • Özellikleri: Hırslı, kurnaz ve asabi. En az padişahlık yapanlardan biridir.
30. II. Mahmud (1808 – 1839)
    • Özellikleri: “Adlî” unvanlı büyük ıslahatçı. Avrupa tarzı yeniliklerin öncüsü.
    • Olaylar:
      • 1826 – Yeniçeri Ocağı’nın kaldırılması;
      • 1829 – Edirne Antlaşması (Yunan bağımsızlığı);
      • 1833 – Hünkar İskelesi Antlaşması.
31. Abdülmecid (1839 – 1861)
    • Özellikleri: Tanzimat Dönemi padişahı. Adil, merhametli ve batı hayranı.
    • Olaylar:
      • 1839 – Tanzimat Fermanı;
      • 1853 – Kırım Savaşı;
      • 1856 – Islahat Fermanı;
      • 1856 – Dolmabahçe Sarayı.
32. Abdülaziz (1861 – 1876)
    • Özellikleri: Pehlivan yapılı, donanmaya çok önem veren, ressam ve bestekâr.
    • Olaylar:
      • 1863 – Osmanlı Bankası.
33. V. Murad (1876 – 93 Gün)
    • Özellikleri: Fransızca bilen, piyano çalan, hırslı ve mason olan padişah.
34. II. Abdülhamid (1876 – 1909)
    • Özellikleri: Marangoz, cömert ve siyasi dahi. 33 yıl devleti ayakta tutmuştur.
    • Olaylar:
      • 1876 – I. Meşrutiyet;
      • 1877-78 – 93 Harbi;
      • 1881 – Atatürk’ün doğumu;
      • 1908 – II. Meşrutiyet.
35. V. Mehmed Reşad (1909 – 1918)
    • Özellikleri: Şiir ve kitap okumayı seven, İttihatçılar gölgesinde bir yönetim sergileyen padişah.
    • Olaylar:
      • Trablusgarp Savaşı;
      • Balkan Savaşları;
      • I. Dünya Savaşı.
36. VI. Mehmed Vahdeddin (1918 – 1922)
    • Özellikleri: Son padişah. Zeki, nazik, fıkıh ilmine meraklı ve pür dikkat bir dinleyici.
    • Olaylar:
      • 1918 – Mondros;
      • 1919 – Atatürk’ün Samsun’a çıkışı;
      • 1922 – Saltanatın kaldırılması.

---

---