Kamu Yönetimi

Okunması Gereken Makaleler

1. Klasik ve Temel Makaleler (Kuramsal Temeller)

Bu eserler, kamu yönetiminin bir disiplin olarak doğuşunu ve gelişim evrelerini temsil eder. KPSS’de “Hangi yazar hangi yaklaşımın öncüsüdür?” tarzı sorular bu listeden gelir.

Herbert Simon – “Administrative Behavior” (1947): “Rasyonellik” kavramını eleştirerek Sınırlı Rasyonellik (Bounded Rationality) kuramını ortaya atmıştır.

Woodrow Wilson – “The Study of Administration” (1887): Kamu yönetiminin kurucu belgesi kabul edilir. Siyaset ve yönetimin birbirinden ayrılması gerektiğini (Siyaset-Yönetim Dikotomisi) savunur.

Max Weber – “Bürokrasi” (Ekonomi ve Toplum): İdeal bürokrasi modelini, liyakati, hiyerarşiyi ve kuralcılığı anlatır. Sınavların vazgeçilmezidir.

Frederick Taylor – “The Principles of Scientific Management” (1911): Verimlilik ve “en iyi tek yol” arayışının temelidir.

Luther Gulick – “Notes on the Theory of Organization”: Yönetimin fonksiyonlarını simgeleyen POSDCORB formülünü literatüre kazandırmıştır.

2. Modern Yaklaşımlar ve Yeni Kamu Yönetimi

1980 sonrası dönüşümü anlatan bu eserler, güncel sınav sorularının (Yeni Kamu İşletmeciliği, Yönetişim vb.) kaynağıdır.

David Osborne ve Ted Gaebler – “Reinventing Government”: Yeni Kamu Yönetimi (NPM) anlayışının “İncil”i sayılır. “Kürek çeken değil, dümen tutan devlet” sloganı buradan gelir.

Janet & Robert Denhardt – “The New Public Service” (Yeni Kamu Hizmeti): Vatandaşa “müşteri” değil, “yurttaş” olarak bakılması gerektiğini savunan, NPM’ye tepki olarak doğan yaklaşımdır.

Charles Lindblom – “The Science of Muddling Through” (1959): Karar alma süreçlerindeki Artırımcılık (Incrementalism) modelini açıklar.

Dwight Waldo – “The Administrative State”: Kamu yönetiminin değerlerden bağımsız olamayacağını savunur.


Bilinmesi Gereken Konferanslar

1. Tarihsel Dönüm Noktası Olan Konferanslar

Bu zirveler, kamu yönetimi ve çevre politikalarının temelini oluşturduğu için klasik soru kaynağıdır.

1972 Stockholm Konferansı: BM İnsan Çevresi Konferansı. Çevre sorunlarının küresel ölçekte ele alındığı ilk büyük toplantıdır. “UNEP” (BM Çevre Programı) bu konferansla kurulmuştur.

1992 Rio Yeryüzü Zirvesi: Sürdürülebilir kalkınma kavramı resmileşmiş ve meşhur Gündem 21 (Agenda 21) belgesi kabul edilmiştir. (Yerel yönetimler için çok kritiktir).

1994 Kahire Nüfus ve Kalkınma Konferansı: Nüfus artışının kontrolü ve insan hakları odaklı kalkınma stratejileri belirlenmiştir.

2015 Paris İklim Anlaşması: Kyoto Protokolü’nün yerini alan, küresel ısınmayı 1.5-2 derecede sınırlandırmayı hedefleyen en güncel büyük anlaşmadır.


2. Türkiye’nin Ev Sahipliği Yaptığı “Sınavlık” Zirveler

Türkiye’nin ev sahibi olduğu etkinlikler “Güncel Bilgiler” kısmında doğrudan karşınıza çıkabilir.

YılEtkinlik AdıÖnemli Detay
1996HABİTAT II (İstanbul)“Herkes için Yeterli Barınma” ve “Sürdürülebilir Yerleşmeler”.
2015G20 Antalya ZirvesiTürkiye’nin dönem başkanlığında düzenlenen liderler zirvesi.
2016Dünya İnsani Zirvesi (İstanbul)Tarihte ilk kez düzenlenen insani yardım zirvesidir.
2016EXPO 2016 AntalyaTürkiye’nin ilk kez ev sahipliği yaptığı botanik EXPO’sudur.
2026COP31 (Antalya)Çok Önemli: Türkiye, 2026’daki BM İklim Değişikliği Konferansı’na ev sahipliği yapacaktır.
3. 2025 – 2026 Yılı Güncel Başkentleri ve Etkinlikleri

Sınavlarda “X yılının kültür başkenti neresidir?” sorusu her yıl fix gelir.

2025 Türk Dünyası Kültür Başkenti: Aktau (Kazakistan).

2026 Türk Dünyası Kültür Başkenti: Andican (Özbekistan).

2026 Türk Dünyası Turizm Başkenti: Ankara (Türkiye).

2025 Avrupa Kültür Başkentleri: Chemnitz (Almanya), Nova Gorica (Slovenya).

2026 Avrupa Kültür Başkentleri: Oulu (Finlandiya), Trenčín (Slovakya).

2026 UNESCO Dünya Kitap Başkenti: Rabat (Fas). (2025 Rio de Janeiro idi).

2026 İslam Dünyası Kültür Başkenti: Kazan (Tataristan, Rusya) ve Bağdat (Irak).

Okunması Gereken Kitaplar

1. İlk Çağ ve Orta Çağ (Devletin Temelleri)

Bu dönem eserleri, “İdeal devlet nedir?” sorusuna yanıt arar.

  • Platon – Devlet: “Filozof kral” kavramı, adalet ve sınıflı toplum yapısı (yöneticiler, koruyucular, çalışanlar). Sınavda en çok “mağara alegorisi” ve “ideal devlet” kurgusu sorulur.
  • Aristoteles – Politika: İnsanı “siyasal bir hayvan” (zoon politikon) olarak tanımlar. Anayasa türlerini (Monarşi, Aristokrasi, Politeia ve bozulmuş halleri) mutlaka bilmelisiniz.
  • St. Augustinus – Tanrı Devleti (De Civitate Dei): Sizin de belirttiğiniz bu eser, Orta Çağ siyasi düşüncesinin temelidir. Yeryüzü Devleti ile Tanrı Devleti ayrımını yapar; kilisenin devlet üzerindeki üstünlüğünün felsefi zeminini hazırlar.
  • Farabi – El-Medinetü’l Fazıla (Erdemli Şehir): İslam siyaset felsefesinin zirvesidir. Devleti bir vücuda benzetir ve “Reis”in (Başkan) özelliklerini sıralar.

2. Rönesans ve Erken Modern Dönem (Ulus Devletin Doğuşu)

Siyasetin dinden ve ahlaktan ayrılmaya başladığı dönemdir.

  • Thomas More – Ütopya: Özel mülkiyetin olmadığı, paranın kullanılmadığı hayali bir ada tasvir eder. 16. yüzyıl İngiltere’sine ağır bir eleştiridir. Sınavda “Ütopya” türünün öncüsü olarak sorulur.
  • Niccolo Machiavelli – Hükümdar (Prens): “Amaca giden her yol mübahtır” mantığı (Makyavelizm). Siyaseti ahlaktan bağımsız bir “teknik” olarak ele alır. Modern siyaset biliminin kurucusu sayılır.
  • Thomas Hobbes – Leviathan: İnsanın doğuştan kötü olduğunu (“İnsan insanın kurduydu”) ve kaostan kurtulmak için mutlak bir egemene ihtiyaç duyulduğunu savunur. Toplum Sözleşmesi kavramının ilk büyük savunucularındandır.

3. Aydınlanma ve Klasik Liberalizm (Anayasal Devlet)

Günümüz kamu yönetimi ve hukuk sisteminin (Kuvvetler ayrılığı vb.) doğduğu eserler:

Jean-Jacques Rousseau – Toplum Sözleşmesi: “Genel İrade” ve “Halk Egemenliği” kavramları. Doğrudan demokrasiyi savunur.

John Locke – Hükümet Üzerine İki İnceleme: Doğal haklar (Yaşam, Özgürlük, Mülkiyet) ve “Direnme Hakkı”. Liberalizmin babasıdır.

Montesquieu – Kanunların Ruhu: Kuvvetler Ayrılığı (Yasama-Yürütme-Yargı) ilkesinin formülleştiği eserdir.

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir